Het is verheugend te zien dat de doelstellingen en producten van SVn gelijke tred houden met de beleidsdoeleinden en behoeften van onze deelnemers. De SVn producten hebben de duurzame financieringsmethode revolving fund als basis. Ook in 2005 zijn het doeltreffende instrumenten gebleken, die een belangrijke bijdrage leveren aan het stimuleren van onder andere de doorstroming op de woningmarkt en de herstructurering van oude stadswijken en dorpskernen.
Het besteedbare fondsvermogen van onze 186 deelnemende gemeenten bedroeg aan het eind van dit verslagjaar EUR 389.000.000. Er hebben zich in 2005 belangrijke ontwikkelingen ingezet/doorgezet, waardoor de aanvankelijk wat aarzelende financieringsproductie in het laatste kwartaal een aanzienlijke opleving te zien gaf. SVn kon daardoor het jaar 2005 afsluiten met een gerealiseerde financieringsproductie van ruim EUR 58.000.000.
In de afgelopen periode heeft SVn diverse zwaarwegende onderwerpen onder de aandacht van het ministerie van VROM gebracht. Het betreft voorstellen om te komen tot een landelijke dekking voor de Startersregeling, het revolverend kunnen inzetten van ISV-middelen door de gemeenten, en het ook voor woningcorporaties mogelijk maken om het SVn-product Starterslening te voeren.
Eind 2004 heeft SVn een communicatietraject opgestart om de Startersregeling bij politiek Den Haag onder de aandacht te brengen als opvolger van de te beëindigen BEW-koopsubsidie en als alternatief voor het initiatiefwetsvoorstel BEW-plus van de Tweede-Kamerleden Duivesteijn en Hofstra. Met dat oogmerk heeft SVn een zogeheten ‘position paper’ opgesteld en dit document medio 2005 toegezonden aan de voorzitter en de leden van de Vaste Commissie voor VROM van de Tweede Kamer.
Kern van ons betoog is dat met de Startersregeling het eigenwoningbezit voor lagere inkomens blijvend effectief, efficiënt en maatschappelijk verantwoord kan worden bevorderd. De voordelen van deze specifieke regeling zijn legio. Om de effecten van de succesvolle Startersregeling landelijk te optimaliseren, bepleit SVn een door VROM in te stellen ‘triggerfonds’ voor Startersleningen.
De startersproblematiek staat terecht weer op de politieke agenda. De nieuwbouw van woningen blijft achter, terwijl de vraag naar betaalbare koopwoningen groot is. Vooral aan de onderkant van de woningmarkt is veel vraag en weinig geschikt aanbod. Deze onbalans uit zich in hoge woningprijzen, waardoor veel starters geen kans hebben op een koopwoning. Zij blijven noodgedwongen zitten waar zij zitten: thuis bij hun ouders, in studentenwoningen en huurwoningen. De gevolgen? Aan de onderkant van de woningmarkt beweegt vrijwel niets of niemand, en dat werkt door in de gehele woningmarkt.
Met inzet van de Starterslening wordt nu in bijna alle deelnemende gemeenten de onderkant van de woningmarkt binnen het bereik van starters gebracht. In veel gemeenten kan de starter zelfs kiezen uit verschillende woningtypen. De keuzevrijheid van de koper wordt vergroot en tegelijkertijd biedt het de gemeenten meer mogelijkheden om de regeling als sturingsinstrument te gebruiken. De praktijk toont aan dat de woningmarkt bereikbaar wordt voor starters met inkomens die gemiddeld 25% tot 30% lager liggen dan van de inkomensgroep die zonder Starterslening zelfstandig en verantwoord (dus met NHG) de koopmarkt kan betreden.
De (on)mogelijkheid tot revolverend inzetten van ISV-middelen door gemeenten was in 2005 ook onderwerp van gesprek in onze contacten met VROM.
Door de jaren heen heeft het departement de gemeentelijke revolverende inzet van ISV-middelen via SVn niet betwist en zelfs aangemoedigd. Bovendien laten onderzoek en praktijk zien dat revolverend investeren in projecten stedelijke vernieuwing vele aansprekende voordelen heeft.
Bij het verantwoordingsverslag over de eerste ISV-periode bleek dat er bij het inzetten van revolverende middelen enkele financieel-juridische complicaties optraden. Sindsdien is het de gemeenten niet langer toegestaan om via SVn revolverend in projecten stedelijke vernieuwing te investeren. In het najaar van 2005 kreeg SVn in haar pogingen om tot een werkbare oplossing voor de problematiek te komen, steun van de vier grote steden. In een brief aan VROM spraken de G4 zich uit ten gunste van de revolverende inzet van ISV-middelen. De reactie van VROM verwachten in 2006.
Een derde onderwerp dat SVn bij VROM te berde heeft gebracht, betreft ons voorstel om het ook voor woningcorporaties mogelijk te maken het product Starterslening te gebruiken.
In 2003 begon SVn een samenwerking met woningcorporatie De Alliantie. Doel ervan: de inzet van Startersleningen bij de verkoop van huur- en nieuwbouwwoningen via het revolverende ‘Alliantiefonds’. Het verstrekken van Startersleningen via dit fonds kwam de Alliantie in het voorjaar van 2005 echter op een formele aanwijzing van het ministerie te staan. VROM beschouwt het door SVn, namens de Alliantie, verstrekken van Startersleningen als een vorm van bankieren, en dat is woningcorporaties krachtens de regelgeving van het BBSH niet toegestaan.
Sindsdien hebben met enige regelmaat gesprekken tussen VROM, de Alliantie en SVn plaatsgevonden. Over en weer zijn potentiële oplossingen aangedragen. Dit heeft nog niet tot een voor alle partijen werkbare oplossing geleid. SVn rekent in 2006 op een bevredigende oplossing voor dit vraagstuk.
In 2005 is het deelnemersveld van SVn gegroeid met negen gemeenten: Alkmaar, Laarbeek, Lelystad, Opmeer, Putten, Scherpenzeel, Steenwijkerland, Valkenburg en Zoetermeer. De Startersregeling was voor deze gemeenten aanleiding om zich bij SVn aan te sluiten.
In 2005 zijn wij ook gaan samenwerken met de Ontwikkelingsmaatschappij Delfzijl, en wel specifiek voor de inzet van Startersleningen in de nieuwbouwwijk Kwelderland in deze gemeente.
In 2006 vervolgt SVn haar pad met 183 deelnemers. In dit aantal zijn de gevolgen van de gemeentelijke herindeling verdisconteerd.
Wilt u een exemplaar van het SVn jaarverslag 2005 ontvangen, dan kunt u deze aanvragen via een email aan info@svn.nl.